Çini Motiflerinde Kullanılan Renkler ve Anlamları 

Erken Dönem (Selçuklu Dönemi):

Selçuklu çinilerinde renkler genellikle soğuk tonlar hâkimdir. Mozaik tekniğiyle yapılan çinilerde sade ama derin anlamlı renkler tercih edilmiştir. (Aslanapa, 1993).

Lacivert (Koyu Mavi): Selçuklu çinilerinde en baskın renktir. Gökyüzünü, sonsuzluğu ve Tanrı’yı simgeler (Kuşoğlu, 1986).Firuze (Turkuaz): Cenneti, suyu ve huzuru temsil eder. Tuğla veya taş yapılar arasında ferahlatıcı bir etki yaratır (Öney, 2004).

Mor ve menekşe tonları: Özellikle mozaik çinilerde görülür. Asalet, zarafet ve zenginliği çağrıştırır (Aslanapa, 1993).

Beyaz:

Zemin rengi olarak saflığı ve temizliği temsil eder (Kuşoğlu, 1986).
Osmanlı Dönemi (İznik ve Kütahya) Osmanlı döneminde çini sanatı teknik ve estetik açıdan zirveye ulaşmıştır. Bu dönemde renkler çok daha canlı, parlak ve çeşitli hale gelmiştir. (Raby & Necipoğlu, 1989).

 

🔹Klasik İznik Dönemi (16. yüzyıl):

Kobalt Mavisi: En yaygın renktir. Gökyüzünü, maneviyatı ve sükûneti simgeler (Raby & Necipoğlu, 1989).

Firuze (Turkuaz): Su, gök ve yaşam enerjisini temsil eder (Aslanapa, 1993).

Mercan Kırmızısı (Armut Kırmızısı): 16. yüzyılda geliştirilen özel bir renktir. Gücü, canlılığı ve cennetin meyvelerini sembolize eder (Kuşoğlu, 1986).

Yeşil: Doğayı, bereketi ve İslam’da cenneti temsil eder (Öney, 2004).

Siyah: Desen vurgusu ve sınır çizgilerinde kullanılarak derinlik kazandırır (Raby & Necipoğlu, 1989).

Beyaz: Zemin rengi olarak sadelik ve denge sağlar (Aslanapa, 1993).

3. Kütahya ve Diğer Anadolu Merkezleri (17.–19. yüzyıl)İznik atölyelerinin kapanmasından sonra Kütahya çinileri ön plana çıkmıştır.

Bu dönemde halk sanatının etkisiyle desenler sadeleşmiş, renkler yumuşamıştır (Gönül Öney, 2004).

Sarı ve kahverengi tonları: Daha sık kullanılmaya başlanmıştır (Kuşoğlu, 1986).

Açık mavi ve yeşil: Yumuşak geçişlerle birlikte kullanılır. Desenlerde çiçek, meyve ve bitkisel motifler ön plandadır (Aslanapa, 1993).