
Arka Plan Kaynakçası:
www.kulturportali.gov.tr
Penç Motifi ve Anlamı
Penç Motifi:
Penç stilize edilerek bir çiçeğin kuş bakışı görüntüsünün enine kesilerek çizilmesiyle ortaya çıkmaktadır.
İlk olarak gözün algıladığı taç yapraklardır. Pençe yaprak sayılarına göre Farsça isimler verilmektedir. Bir yapraklı yekberk, iki yapraklı düberk, üç yapraklı seberk, dört yapraklı ciharberk, beş yapraklı pençberk, altı yapraklı ise; şeşberktir. Bunlardan en çok kullanılanı pençberk olması nedeniyle tüm motiflere genel anlamda kendi adını vermektedir. Sonralarda ise; kısaltılmak için berk kelimesi çıkarılarak sadece penç denilmektedir.
Penç motifinin bir, iki ve üç yapraklısı nadir olarak görülmektedir. Dört yapraklı pençin ise; fazla görülmeme sebebi haç şeklini hatırlatmasından dolayı olmaktadır. Genellikle goncagül ve üç yapraklı penç karşılaştırıldığı zaman benzer özelliklere sahip olmaktadır.
Penç, 1 yapraklı ise; yek berk , 2 yapraklı ise; dü berk, 3 yapraklı ise; se berk, 4 yapraklı ise; cihar berk, 5 yapraklı ise; penç berk, 6 yapraklı ise; şeş berk denilmiştir. ( Karaca 2022)
Penç Motifinin Anlamı:
Doğayı ve canlılığı sembolize eder.
Çoğunlukla çiçeğin açmış hâlini ifade eder, bu yönüyle hayatın olgunluk ve güzellik evresini temsil eder.
Bereket, zarafet ve düzen anlamlarını da taşır.
Örnek Görseller:

Penç motifi çizimi

Rüstem Paşa Camisi Penç motifi